“Soms zou ik het liefst naar een jongere toe rennen en zeggen: je hoeft dit niet alleen te dragen.”
Voor Jan begon het allemaal met een eenvoudige vraag van zijn buurvrouw. Of vrijwilligerswerk bij Chat met Chris misschien iets voor hem was. Inmiddels chat hij al bijna een jaar met jongeren, is hij coördinator van het team in Ede geworden en ziet hij van dichtbij waar veel jongeren vandaag de dag mee worstelen. Jan woont in Scherpenzeel, is al 37 jaar getrouwd en is actief binnen de PKN-kerk. Jongeren vormen al jarenlang een rode draad in zijn leven. Als vrijwilliger bij de voetbalvereniging kwam hij regelmatig in contact met jongeren en gezinnen die tegen problemen aanliepen. Ook vervulde hij daar de rol van vertrouwenspersoon. “Ik heb altijd iets met jongeren gehad”, vertelt hij. “Juist omdat er achter gedrag vaak een verhaal zit.” Na een basistraining in Dordrecht wist hij vrijwel meteen dat dit vrijwilligerswerk bij hem paste. Wat begon als een nieuwe uitdaging groeide uit tot een plek waar hij echt verschil ervaart.
Een luisterend oor achter het scherm
Hoewel jongeren bij Chat met Chris anoniem contact opnemen, zijn de gesprekken allesbehalve oppervlakkig. Veel jongeren zoeken hulp vanwege onzekerheid, (online) pesten, eenzaamheid, sombere gevoelens of problemen thuis. Sommigen voelen zich alleen, anderen hebben het gevoel dat niemand begrijpt wat ze meemaken. Regelmatig spreekt Jan jongeren die nauwelijks meer perspectief zien. “Er zit vaak veel schaamte onder”, vertelt hij. “Jongeren vergelijken zichzelf met anderen en hebben het gevoel dat ze tekortschieten. Dan probeer ik ze mee te geven dat ze waardevol zijn. Dat ze ertoe doen.” Sommige verhalen laten hem niet los. “Wanneer een jongere zegt geen toekomst meer te zien, schieten woorden soms tekort. Dan zou ik het liefst naast iemand gaan zitten. Gewoon laten merken dat hij of zij er niet alleen voor staat.”
De jongen die hij nooit meer vergeet
Een ervaring tijdens de EO-Jongerendag staat Jan nog altijd helder voor de geest. Een jongen kwam samen met zijn zusje naar hem toe. Aanvankelijk leek het een gewone vraag, maar tijdens het gesprek werd duidelijk dat er veel meer speelde. De jongen liep rond met grote zorgen en wist niet goed hoe hij verder moest. Het gesprek eindigde met een gebed. “Die jongen moest huilen en eerlijk gezegd kreeg ik zelf ook tranen in mijn ogen.” Voor Jan bevestigde dit opnieuw hoe groot de behoefte is aan aandacht, begrip en hoop.”Jongeren hebben een veilige plek nodig waar ze hun verhaal kwijt kunnen. Een plek waar iemand echt luistert.”
Meer dan een chat
Voor Jan gaat vrijwilligerswerk niet alleen over gesprekken voeren. “Ik noem het weleens een figuurlijke arm om de schouder.” Hij gelooft dat luisteren alleen al veel kan betekenen. Soms kan hij een jongere verder helpen met praktische stappen richting ouders, school of hulpverlening. Soms bestaat zijn bijdrage vooral uit luisteren. “Niet iedereen heeft direct een oplossing nodig. Soms wil iemand gewoon gehoord worden.” Juist die kleine momenten maken het werk waardevol. “Als een jongere aan het einde van een gesprek zegt: bedankt dat je luisterde, dan weet je weer waarom je dit doet.”
Goed te combineren
Hoewel veel mensen denken dat vrijwilligerswerk veel tijd kost, ervaart Jan dat anders. “Als chatcoach bij Chat met Chris ben je enorm flexibel. Je kunt zelf aangeven wanneer je beschikbaar bent. Diensten worden ruim van tevoren gepland, waardoor het goed te combineren is met werk, gezin of andere activiteiten.” Daarnaast voelt hij zich gesteund door Chris en Voorkom. De training gaf hem een goede basis voor gesprekken met jongeren en ook daarna blijft ondersteuning beschikbaar. “Je staat er nooit alleen voor.”
”Doe het gewoon”
Volgens Jan zijn er meer vrijwilligers nodig. De verhalen die jongeren delen laten zien hoe groot de behoefte aan een luisterend oor is. Kerkelijk of niet-kerkelijk, veel jongeren lopen rond met vragen, verdriet of onzekerheid. Daarom heeft hij een eenvoudige boodschap voor mensen die twijfelen. “Ook als je geen ervaring hebt: stel jezelf ervoor open en doe het gewoon.” Hij glimlacht. ”De nood onder jongeren is echt hoog. Hoe mooi is het als jij juist degene kunt zijn die hoop, aandacht en troost brengt op het moment dat iemand dat nodig heeft?”
