Is mijn kind verslaafd? Lees meer over de 5 stappen van alcohol- en drugsgebruik.
Vapen, roken, joints en alcohol. Jongeren noemen dit vaak ‘assie’ en ‘puffs’. Het gaat om middelen waar volwassenen regelmatig voor waarschuwen. Meestal gaat het dan over hoe verslavend en ongezond ze zijn. Die zorgen van ouders en opvoeders zijn goed te begrijpen.
Als je kind signalen van middelengebruik laat zien dan is de vraag ‘is mijn kind verslaafd?’ heel begrijpelijk. Toch helpt het om even afstand te nemen en rustig naar de situatie te kijken. Daarbij kan inzicht in de 5 stappen van alcohol- en drugsgebruik je helpen. Op onze ouderavonden over middelengebruik wordt deze ook besproken.
1. Kennismaken met vapen, drugs en alcohol
In deze fase probeert een jongere voor het eerst middelen uit.
Dat kan zijn uit nieuwsgierigheid, erbij willen horen of omdat vrienden het ook doen.
Het gebruik is nog onregelmatig.
Als opvoeder helpt het als je zonder oordeel het gesprek blijft voeren over vapen en drugsgebruik.
2. Recreatief gebruik
Jongeren gebruiken vooral in sociale situaties: feestjes, festivals, met vrienden.
Het voelt onschuldig en “gewoon gezellig”.
Ze hebben meestal het idee dat ze de controle nog goed hebben.
Als opvoeder praat met hen over de grenzen die ze zelf stellen en houdt hun gezondheid en veiligheid in het oog.
3. Gewoontegebruik
Gebruik wordt een vaste routine, bijvoorbeeld elk weekend of na school. Het hoort bij het normale ritme en momenten waarop vapes of drugs worden gebruikt nemen toe. De functie van het gebruik wordt groter: waar het eerst vooral voor de gezelligheid was, gaat het nu bijvoorbeeld om beter te kunnen slapen of om even te ontspannen na stress. Daardoor vervagen grenzen en voelt het gebruik steeds vanzelfsprekender.
Als opvoeder is het belangrijk je zorgen uit te spreken en samen te zoeken naar momenten van ontspanning buiten het gebruik om. Vraag niet alleen “waarom gebruik je?”, maar ook “wat levert het jou op?”.
4. Probleemgebruik
Gebruik begint steeds meer invloed te hebben op het dagelijks leven: school, sport, slaappatroon, stemming en sociale contacten. Het middel krijgt een grotere rol, waardoor dingen die eerst belangrijk waren – zoals hobby’s, sport of bepaalde vriendschappen – naar de achtergrond verdwijnen. Jij merkt misschien dat er vaker wordt gebruikt dan afgesproken, dat er conflicten ontstaan en dat je tiener soms liegt of het gebruik verbergt. De jongere voelt zelf soms ook dat het teveel wordt, maar stoppen lukt lastig.
Als opvoeder hoef je er niet alleen voor te staan. Mensen in de omgeving, zoals vrienden, school, sportclub of geloofsgemeenschap, kunnen helpen om duidelijke en veilige kaders te bieden – zowel voor jou als voor je kind.
5. Verslaving
Het middel is nu leidend in het leven van de jongere. Zelfs als het problemen veroorzaakt, wordt er toch gebruikt. Stoppen lukt niet, ook niet als de negatieve gevolgen duidelijk zijn. Controleverlies, het niet kunnen stoppen en lichamelijke of psychische klachten zijn duidelijke signalen. School, relaties en de fysieke en mentale gezondheid komen hierdoor sterk onder druk te staan. Verslaving ontwikkelt zich meestal geleidelijk – het is geen bewuste keuze van de tiener. In deze fase is professionele hulp essentieel. Neem contact op met de huisarts of met een gespecialiseerde organisatie, zoals De Hoop verslavingszorg.
Wat als je als ouders vermoed dat je kind verslaafd is?
Jongeren zijn niet zómaar verslaafd. Tegelijk is de fase van puberteit extra gevoelig voor het ontwikkelen van verslavend gebruik, ook op latere leeftijd. Kennis van de trap van verslaving en van middelengebruik helpt om de tijd van signaal naar actie verkort. Grenzen en kaders helpen jongeren om zelfbeheersing te tonen en gezonde keuzes te maken.
Mocht u merken dat u of uw kind de controle verliest, dan kan het zinvol zijn om professionele hulp of advies in te schakelen. Bel de huisarts en bekijk welke hulp De Hoop kan bieden.
